کوشتن بە کورسی کارەبایی.. ویلیەم کیملەر
نیویۆڕک1890

لەساڵانی 1870 کاندا لەئەمەریکادا یاسا وردە وردە بەتوندی جێبەجێدەکراو لەسێدارەدان زیادی کردبوو، بەڵام ئەنجامدانی لەسێدارەدان بەگوریس هەڵەی زۆر تێئەکەوت، ئەپچڕا، تاوانبارەکە نەئەمرد، ئازاری ئەچەشت و بەهێواشی ئەمرد هتد.. ناچار حاکمی نیویۆڕک لیژنەیەکی پزیشکی و یاسایی پێکهێنا بۆ دۆزینەوەی ڕێگەیەکی "سەرکەوتو" ی بێ ئازارتر بۆ کوشتن.

ساڵی 1881 پزیشێکی ددان "ئەلفڕێد ساوثویك" بیرۆکەی کورسی کارەبایی بەوردەکاریەوە پێشکەشکرد، بیرۆکەکەی قبوڵکراو ساڵی 1890 بۆ یەکەمجار لەشاری بەفەڵۆ لەنیویۆڕک بەسەر سەرخۆشێکی نەگبەتا جێبەجێکرا "ویلیەم کیملەر" کەتاوانباربوو بەدزیکردن و کوشتنی کچەهاوڕێکەی بەتەور.

دوای ماوەیەک بەکارهێنان، دەرکەوت کوشتنی کورسی کارەبایی ئاسان و مسۆگەر نیە، بۆیە زنجیرەیەک تاقیکردنەوەی تری لەسەرکرا و کۆمپانیای ئەدیسۆنیش بەشداری تیاکرد و بەسەر کۆمەڵێک سەگ و ئەسپ و فیلی بەدبەختا تاقیکرایەوە و پلانێکی زانستی تریان بۆ ڤۆڵتیەی کارەباکەی و ماوەی کارەبالێدانەکەیان داڕشت و ساڵی 1907 ڤێڕژنێکی تری پێشکەوتوو خرایە کارەوە.

لەڤێرژنە تازەکەدا لەسەر 2200 ڤۆڵت و 15 چرکە ڕێککەوتن و بڕیاردرا کورسیەکە داربێت و بەقایشی چەرم ببەسترێتەوەو تەزوو لەسەر و قاچی کەسەکە ببەسترێت.

دوای نزیکەی پەنجا ساڵ لەبڵاوبونەوەی کورسی کارەبایی لەئەمەریکا دا ساڵی 1946 کوڕێکی هەرزەکاری "ڕەش پێست" ویلی فڕانسێس" لەولایەتی لیوزیانا دەسگیرکرا بەتۆمەتی کوشتنی پزیشێکی دەرمانناس لەدوکانەکەیدا، بڕیاردرا ویلی فرانسس کەئەوکاتە 17 ساڵ بوو بەکورسی کارەبایی بکوژرێت، بەڵام لەکاتی جێبەجێکردنیدا یەکسەر نەبورایەوە وەکو پزیشکەکان چاوەڕێیان دەکرد و کەوتە هاوار و قسەکردن، ئەمەش بو بەسەرەتای ڕەخنەگرتن لەم شێوازی کوشتنە و دەرکەوت نەک مسۆگەر نیە بەڵکو ئازاربەخشە و دڵڕەقانەیە "بەشایەتی ویلی فڕانسێس".

ساڵی 1977 کەدەرزی کوشندە داهات و لەتەکساس جێبەجێکرا، ئیتر کورسی کارەبایی وردە وردە پاشەکشێی کرد و لەچەندین ولایەت وەلانرا، لەئێستادا جگە لەوەی لەچەند ولایەتێکی ئەمەریکادا کاری پێناکرێ "وەک نیبراسکا" لەزۆربەی ولایەتەکان تاوانبارەکە سەرپشک دەکرێ لەنێوان هەڵبژاردنی کورسی کارەبایی و دەرزی کوشندەدا جگە لە دوو ولایەت نەبێت کەسەرپشک ناکرێ و لەسەر کورسی ئەکوژرێت.

تێبینی یەکەم: لەکیشوەری ئەوروپادا بەهیچ جۆرێک سزای کوشتن نەماوە "ئاخر وڵات لاتیڤیا بوو 2012 دا هەڵیوەشاندوە".

تێبینی دووەم: جگە لەئەمەریکا، لەفلیپین کورسی کارەبایی بەکاردەهات تا 1987 هەڵوەشایەوەو هاتنەوە سەر گولەبارانکردن.

تێبینی سێهەم: ویلی فڕانسیس دوای ساڵێک بەسەر فەشەلی کورسی کارەبایەکەدا، بە18 ساڵی لە 1947 جارێکی تر خرایەوە سەر کورسی و کوژرا.
توانا عوسمان
به‌روار:  29/09/2022
112   جار خوێندراوه‌ته‌وه
  بابه‌تی زیاتر ...


هەرچەند هەمیشە دەیڵێم هەر چاکەیەک دەکەی نەباسی بکە و نە با کەسیش بزانێت، بەڵام گێڕانەوەی ئەم ڕووداوە حەزدەکەم ببێتە وانەیەک بۆ زۆر کەس.

چیرۆکی ئەو کو درێژه‌ ...
دوو مناڵ شەڕیان دەبێ، یەکەمیان بە دووەم دەڵێ:
دایکت قەحبەیە.
دووەمیان ئەڵێ تۆ چوزانی؟
یەکەم دەڵێ:
دایکم دایکتی لە قەحبەخانە دیوە.😛
نوکتەیە درێژه‌ ...

شێخ بابە عەلی تەکیەیی جارێک لەگەڵ مەلا حسێنی پیسکەندی و مەلا عەزیزی مفتیدا ئەچن بۆ کەرکووک بۆ دیدەنی سەید ئەحمەدی خانەقا... ئاودەستەکانی خانەقا ئەو وەختە لە دەرەوەی حەوشەی درێژه‌ ...
لە کافتریایەکی سێ ئەستێرەدا، لە ئاپۆرەی هاندەرانی مۆندیالدا، لە تەنیشت چەندین سەیارەی گرانبەهادا، لە درەنگانی شەوی ساردی پایزی سلێمانیدا، ئەم منداڵە گوڵفرۆشانە لەسەر کاشییە ساردەکە درێژه‌ ...

ئێوارەی 2022.11.27

" کاک سەباح یاسین " پێشمەرگەی ئەیلول و یەکەم مەفرەزەی سەرەتایی شۆڕشی نوێیە.
کۆتایی 1978 هاتۆتە سوید و 10 ساڵ لە وولایەتی کالیفۆرنیا درێژه‌ ...
مەزڵوم کۆبانێ: تورکیا بەنیازی ھێرشکردنە

فه‌رمانده‌ى گشتى هێزه‌كانى سوریاى دیموكرات (هه‌سه‌ده‌) ئاشكرایده‌كات، تورکیا هێزی لەسەر سنوری کۆبانێ جێگیرکردوەو بەنیازی هێرشکر درێژه‌ ...

بەداخەوە ڕۆژی 2022.11.26 "حەکیم حەمەڕەش بە کارەساتی ئوتومبێل لە شاری کەرکوک کۆچی دوایی کرد.
کۆچکردوو 6 ساڵ لە تورکیا چاوەڕوانی مافی پەنابەری کردووە و 5 مانگە گەیشتۆتە درێژه‌ ...


پاییزی 1997 لەگەڵ 7 خراجیانی خزممان گەیشتینە ئەسینا .
من پارەی سەفەرم کەم بوو"  بەهۆی ڕۆیشتنی  نەوتەکە  دوکان زۆر زەرەری کردبوو و پارەیەکی زۆر درێژه‌ ...


مونیب فەتحی کوڕی هۆشیار فەتحی دانیشتووی شاری قارەمانی جوانڕۆ، لە رێکەوتی ۲۹ ی خەزەڵوەر لە نزیک ماڵی خۆیان کە دیمەنی تەقەکردنی جاش و خۆفرۆشانی سەر بە رژیمی ئاخوندی لە درێژه‌ ...

برادەرێک گێڕایەوە:
عەسرێکیان بێتاقەت بووم چووم بۆ سەرقەبران و هەندی قەبرم بەسەر کردەوە.
ناسیاوێکم هەیە گۆڕ هەڵدەکەنێ و هەڵی دەبەستێ ، لای دانیشتم و تا هەڵسام هەر درێژه‌ ...
ژماره‌ی بابه‌ت
مافەکان پارێزراوە بۆ مالمۆکورد
میوانی سه‌رهێڵ:   949
کۆی سه‌ردان:   26816294