چەندین کەسایەتی جیهانی: مەهێڵن عەفرین ببێت بە کۆبانییەکی دیکە
ڕۆژنیوز - ناوەندی هەواڵەکان

 

چەندین نوسەر، ڕۆشنبیر، ئەکادیمیسییەن و دەرهێنەری بەناوبانگی جیهان لە بارەی هێرشی تورکیا بۆ سەر عەفرین ڕاگەیەندراوێکیان بڵاوکردەوە و ڕایانگەیاند، کە مەهێڵن عەفرین ببێتە کۆبانێییەکی دیکە.

 

شەوی ڕابردوو ڕاگەیەندراوێک لەلایەن چەند کەسایەتیی ڕۆشنبیری جیهانەوە بڵاوکرایەوە، کە میکڵ هارتی فیلسوف، نوام چامسکیی فیلسوف و داڤید فیلیپسی دەرهێنەر سێ لەوانن، ئەو ڕۆشنبیر و ئەکادمیسیانە هۆشدارییاندا لەسەر هێرشکردبە سەر عەفرین.

 

لە ڕاگەیەندراوەکەدا کە بە سەردێڕی مەهێڵن عەفرین ببێت بە کۆبانییەکی دیکە، دەستیپێکردووە، هاتووە:"ئێمە، وەک چەند ئەکادیمى و چالاکوانێکی مافەکانی مرۆڤ، لە بری لیدەر و سەرۆکەکانی ڕوسیا، ئێران و ئەمریکا، لە خوارەوە واژومان کردووە، دەبێت دڵنیابین لەوەی کە نابێت سەروەریی سنورەکانی سوریا لەلایەن تورکیاوە بشکێنرێت و هێرش بکرێتە سەر خەڵکی عەفرین لە سوریا، دەبێت لێیان گەڕێن لە ئاشتییدا بژین.

 

هەروەها هاتووە: عەفرین، کە بە شێوەیەکی سەرەکی زۆرینەی خەڵکەکەی کوردن، یەکێکە لە سەقامگیرترین و ئارامترین ناوچەکانى سوریا، لەگەڵ کەمێک لە یارمەتی نێودەوڵەتی، عەفرین وەک شارێک لەم پێنج ساڵەی دوایی پەنابەرێکی زۆری گرتووەتە خۆی، ئەمەش وایکرد کە ژمارەی دانیشتوانی دوو ئەوەندە زیاد بکات بۆ ٤٠٠هەزار، عەفرین ئێستا بە دوژمنێکی زۆرەوە گەمارۆ دراوە: لەوانە گرووپە جیهادییەکانی سەر بە تورکیا (کە لە لایەن تورکیاوە پشتگیری دەکرێن)، ئەلقاعیدە و خودی تورکیاش.

 

ئاماژە بەوەشکراوە: ئەردوغان هەڕەشەی هێرشکردنە سەر شەڕڤانە کوردەکانی هاوبەشی ئەمریکا دەکات - واتا هێرشکردنە سەر یەکینەکانی پاراستنی گەل- یەپەگە، کە ئەمریکا بوو بە دۆست و هاوپەیمانیان لە دژی داعشدا، تورکیا یەکینەکانی پاراستنی گەل بە "تیرۆریست" تاوانبار دەکات سەرەڕای ئەوەی یەپەگە ڕێچکەیەکی دورمەودای تۆمارکردووە لە بونیادنانی ئەنجومەنێکی دیموکراتی لۆکاڵی لە هەر شارۆچکەیەک کە لە ژێر چنگی داعش ئازدکرابێت، پاش ئەوە یەپەگە تەنها خولیا و ئەرکی ئەوە بووە وەک هێزێکی بەرگریکار لە کورد و که‌مه‌نەتەوەکانی تر کە لە ژێر سایەی فیدڕاڵی دیموکراتی باکوری سوریادا دەژین، بمێنێتەوە، هەروەها ئەو ناوچەیە بە "ڕۆژئاڤا"ش ناسراوە کە تێیدا عەفرین وەک شارێک دەگرێتەخۆ.

 

لە درێژەی ئەو ڕاگەیەندراوەدا هاتووە: تورکیا هێزێکی زەبەلاح و گەورەی لە سەر سنوورەکانی عەفرین جێگیرکردووە و ئەردوغانیش بەڵێنی داوە کە هێرش بکاتە سەر کانتۆنەکانی ژێر کۆنتڕۆڵی کوردەکان بە هەموو هێزییەوە، پاشان دەست بکات بە وێرانکردن و خاپورکردنی ئەو ناوچە ئارامانە، و هەزاران خەڵکی سڤیل و پەنابەر بخاتە ژێر مەترسییەوە، هەموو ئەمانە بە شێوەیەکی فراوان تۆڵەکردنەوە و هێرشکرنە بۆ سەر کورد.

 

لە کۆتایی ڕاگەیەندراوەکەدا هاتووە: ئەم جۆرە هێرشە دژ بە خەڵکی ئاشتیخوازی عەفرین کردەوەیەکی ڕوون و ئاشکرای دەستدرێژیکردنە، دژ بە ناوچەی ژێر فەرمانڕەواییەکی ئاشتیخواز و دیموکرات، تورکیا ناتوانێت ئەم جۆرە هێرشە جێبەجێ بکات بە بێ ڕەزامەندبوونی ڕوسیا، ئێران و سوریا- تەنانەت سستی و ناچالاکیی ئەمریکاش، بۆ وەستانی، خەڵکی کورد بە لە دەستانی هەزاران کوڕ و کچی گەج کە بەشداری یەپەگە و یەپەژە دەبوون ئارامی گرت و دانی بەخۆداگرت، دەرئەنجامی ئەمانەش بۆ ڕزگارکردنی جیهان بوو لە داعش، ئەمریکا و کۆمەڵگای نێودەوڵەتی دەبێت هەر ئێستا هەڵگری پابەندبوونێکی ئەخلاقی بن بۆ پشتگیریکردنی خەڵکی کورد، ئێمە داوا لە بەرپرسانی وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و کۆمەڵگەی نێوده‌وڵه‌تى دەکەین سەقامگیری و ئارامی و ئاسایشی عەفرین گه‌ره‌نتى و مسۆگەر بکەن و چیدی ڕێگا لە دەستدرێژیی زیاتری تورکیا بگرن بۆ سەر سوریا و سنورەکانی سوریا.

 

ئەوانەی واژوویان کردووە :

 

نوام چۆمسکی : پرۆفیسۆر، پەیمانگای ماساچوسێت

داڤید هارڤەی : پرۆفیسۆری لە بەشی ئەنسرۆپلۆژیا و جیۆگرافیا بە پلەی ئەمتیاز

مایکڵ هارت : فەیلەسوفی ساسیی و پرۆفیسۆری ئەدەبی زانکۆی دیۆک

مایکڵ واڵزەر : پرۆفیسۆر زانکۆی برنستۆن

کارلۆت بۆنچ : پرۆفیسۆر زانکۆی ڕۆتجێر

تۆد گتیڵن : سۆسۆلۆجیست زانکۆی کۆڵۆمبیا

داڤید گرایبەر : پرۆفیسۆری ئەنسرۆپۆلۆجیا

نەجدی ئەلعەلی : پرۆفیسۆر لە زانکۆی لەندەن

مارینە سترین : پرۆفیسۆری یاریدەدەر، بێنمینگهام

ئان سنیتۆ : پرۆفیسۆر..

بیل فلێختەر : سەرۆکی پێشووی کۆڕی ترانس ئەفریکا

داڤید فلیپس : دەرهێنەر

جۆی لاورانس : دەرهێنەری فیلم و فۆتۆگرافەر

مێریس تاکس : نوسەر

دێبی بوکچین : نوسەر ڕۆژنامە نوس

 
به‌روار:  20/01/2018
156   جار خوێندراوه‌ته‌وه
  بابه‌تی زیاتر ...
یەکێک لەو کەسانەی لە کەسی کوشتنی ئولۆف پالمێدا وەک شایەتحاڵ لە لێکۆڵینەوەکاندا دەرکەوتووە، ئێستا گومانی ئەوەی لێ دەکرێت کە ئەو ئۆلف پالمێی کوشتبێت. ئەم بابەتە ڕۆژنامەی (Filter) ئا درێژه‌ ...
:ئەمڕۆ سێ شەممە یەکەمی جۆزردانی ۱۳۹۷ کۆچی هەتاویی حوسێن حەمدی نیاز پارێزەری ڕامین حوسێن پەنایی ، داواکاری گەڕاندنەوەی دادگایی ڕامین حوسێن پەنایی بۆ دادگای پێداچوونەوە نارد و وتی : درێژه‌ ...
روونکردنەوەیەک بۆ گشت بینەر و بەڕێزەکانی فەیسبوک و هەرکەسێک کە ئەو وێنەیەی من و کچەکەم دەبینیت کە بە جلوبەرگی بوکێنییەوە بڵاومکردووەتەوە: بەڕێزان ئەوە کچە تاقانەکەمە چەند وێنەیە درێژه‌ ...
ڕۆژنیوز – برادۆست لە ئەنجامی چەند چالاکییەکی گەریلاکانی هەپەگە و یەژاستار لە ناوچەی برادۆست ٢٨ سەربازی سوپای تورک و سێ بەکرێگیراو کوژران. چالاکییەکانی گەریلاکان لەد درێژه‌ ...
لە پەیامێکی ماتەمینیدا، کەسایەتی ناوداری کورد "جەلالی عومەری سام ئاغا"ٚ سەبارەت بە کۆچی دوایی "عادل موراد" ئەڵێت "چی بڵێم زیاتر له‌وه‌ی كه‌ به‌ ته‌نیاو له‌گه‌ڵ خۆمدا فرمێسكی درێژه‌ ...
دادگای بەرایی هەولێر بڕیاریدا دواخستنی لەسەر دۆسیەی دكتۆرە شایان تا كۆتای مانگی شەش دا، كە لەلایەن دوو كەسی سەر بەپارتیەوە داوای 200 ملیۆن دینار قەرەبوی لێدەكرێت. ئەمڕۆ دووشەممە درێژه‌ ...
ژیانی‌ سه‌ختی‌ په‌نابه‌رێـتی‌ له‌ ڕۆمانێكدا په‌نابه‌رێكی‌ كورد ، ژیانی‌ سه‌ختی‌ خۆی‌ له‌ كه‌مپه‌كاندا ده‌كات به‌ ڕۆمانێك به‌هرۆز بوچانی‌ ، ناوی‌ ئه‌و په‌نابه‌ره‌ كورده‌یه‌ كه‌ درێژه‌ ...
پەیامێك لە ئەمینداری گشتی یەكگرتوو بۆ گەلی كورد فزنا ورب الكعبە سوێند بە خوا بردمانەوە خوشك و برا دڵگەرم و هەناو پر لە حەسرەتی غەدر و دزی و ساختەكاری... خوشك و برا چالاك و هەڵس درێژه‌ ...
وەزارەتی دادی عیراق رایگەیاند، لەلایەن 30 پەرلەمانتار و ژمارەیەكی زۆر هاووڵاتییەوە سكاڵا لەدژی كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكان تۆماركراوە. وەزارەتی داد لەبەیاننامەیەكدا رونی درێژه‌ ...
نەوشیروان مستەفا 2017.5.19 هێندە بەرزی تەنانەت تا لوتکەش ئیرەییت پێدەبا بۆیە مرۆڤ هەر چەنبکا لەم وڵاتە پڕ لەچیای سەر لەهەورانگیرکردوەشا بەرزاییەکی واشک نابا ئاڵای درێژه‌ ...
ژماره‌ی بابه‌ت
مافەکان پارێزراوە بۆ مالمۆکورد
میوانی سه‌رهێڵ:   119
کۆی سه‌ردان:   16750178