ڕۆژی «جیهانی ژن» ڕۆژی پیرۆزبایی کردن لەژنان نییە!
مالمۆکورد

بەپێی هەواڵی ڕێخراوی نێودەوڵەتی دۆخی ژنان نالەبار وماتەمین، وپێشیلکاری مافی ژنان لەم ساڵانەی دواییدا ڕوویان لەزیادبوون کردووە. هەربۆیە کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان ڕۆژی جیهانی ژنی وەکوو ڕۆژی هۆشداری دان بەنادادپەروەری ونایەکسانی لەجیهان ناوزەد دەکات.

بەپێی ژمێریارییەکانی ڕێخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان یەک لەسێی ژنانی پەڕاوپەڕی جیهان، لەتوندوتیژی بەهۆی پێوەندی نێزیک لەگەڵ پیاو وهەروەها توندوتیژی سێکسی لەبەشێک لەژیانی خۆیان ئەزموو؟ کردووە. تەنیا لە ۷۶ ووڵاتی جیهان، ئەو یاسایانەی تاوان وئەشکەنجە وئازاری تاکەکان بەهۆی سۆزداری وڕاکێشانی جنسی یان ڕەگەزی لە پرۆگرام وڕۆژەفی کاریاندا بوونی هەیە.

تەنیا ۲۳٪ لەنوێنەرانی پەڕلەمانەکانی جیهان ژنن. ۱۰۰ ووڵات یاساگەلێکیان گەڵاڵە کردووە کەئاستەنگی ئیش وکار بۆژنان دەڕەخسێنن. لە ۱۸ ووڵات، پیاوان مافی ئەوەیان هەیە ڕێگری لەو ژنانە بکەن کە گرێدراویەکیان لەگەڵیان هەیە کەخاوەنی ئیشێک بن. بەملوێنان کەس لەژنان وکچان، لەمافی چارەنووسی خۆ وهەروەها کۆنتڕۆڵی ژیان خۆیان بێبەشن.

۵۰٪لەو ژنانەی کوژراون، بەدەستی هاوژینی هەنووکەیی یان پێشووی خۆیان دەکوژرێن. بۆژنانی ۱۵ بۆ٤٤ ساڵ تەمەن، توندوتیژی هۆکارێکی گشتی وحاشاهەڵنەگری مردن و پەککەوتن و ئیفلیج بوونە. پترلە ۸۰٪قوربان قاچاخی مرۆڤەکان، تەنیا ژنانن.

هەنووکە پترلە ۱۳۰ ملوێن کچ وژن لەهەندێ لە ووڵاتان کەمئەندامی جنسی (بەهۆی خەتەنە) دێنە هەژمار. هەموو ساڵێک کوشتن، دەسدرێژی یان بەکۆیلەگرتنی هەزاران ژن، تەنیا بەهۆی ئەوەی کە ژنن جێبەجێ دەکرێت.

بەپێی ڕاپۆرتی ڕێخراوی نێودەوڵەتی شوێنگەی کۆماری ئیسلامی ئێران لەڕوانگەی هەڵاوردنی دژ بەژنان، لەکۆی ۱۳۶ ووڵات، پێگەی ۱۳۰ یەمی هەیە.

یاساو ڕێسای مافەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران بەزۆری لەسەر هەڵاواردنی ڕەگەزی بنیات نراوە وبەرژەوەندی ژنان کە نیوەی حەشیمەتی مرۆیی پێک دێنن، خستۆتە بن دەسەڵات وئۆتۆریتەی پیاوانەوە وکێشە وگرفتی بەرچاوی وەکوو هاوسەرگیری زۆرەملێ، خۆسوتاندنگەلێک کە بەهۆی توندوتیژی دژ بەژنان دێنە ئاراوە، کوشتنی ژنان وخۆکوژی ئەو کچانەی کەدەسدرێژی کراوەتە سەریان، پێک هێناوە.

هەرلەم هەواڵەدا ئاماژەی پێکراوە کە شێوازی خۆسوتاندن بەرچاوترین شیوازی خۆکوژییە لەنێوان ژنانی کورد لەشارەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان.۳۰٪ لەخۆسوتاندنەکان لەپارێزگای ئیلام و ۲۳٪ لەکرماشان، پلەی یەک ودووی لەجوگرافیای سیاسی ئێران بۆخۆی دیاری کردووە.

لەڕۆژهەڵاتی کوردستان بێکاری زۆرینەی ژنان، وتوندوتیژی بنەماڵەیی، یاساو سیستەمی پیاوسالاری کەلە حکوومەتی ئیسلامییەوە سەرچاوە دەگرێ کەهەوڵ دەدات ژن بکات بە ملکەچ وکۆیلەی پیاو و چەشنی کاڵایەکی سێکسی دەکاری بگرێ بووە بەهۆی هەڵکشانی
ڕێژەی زۆری خۆکوژی ژنان لەکوردستان وئەم خۆکوژیانەیش هیچ چەشنە کاردانەوە ودژکردەوەیەکی لەنێوان بەرپرسانی حکوومەتی کۆماری ئیسلامی ئێران لێنەکەوتۆتەوە وئەمەیش پیشاندەری ئەوەیە کەحکوومەت هیچ بایەخ وگرنگییەک بەژنانی کورد نادات.

هەربۆیە کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان بەپشتبەستن بە جاڕنامەی ڕێخراوی نێودەوڵەتی کەلەساڵی ۱۹٤۵ واژۆ کرا، یەکسانی ژن وپیاوی وەکوو بنەڕەتی ترین بنەچەی مافی مرۆڤ هەژمار کرد وداوای لەکۆمەڵگای جیهانی دەکات کەبەشداری ژنان وەکوو شەرکی هاسانی پیاوان لەدەسڕاگەیشتن بە پەروەردە، ئاشتی، ئەمنییەت وڕێزی تەواو بۆمافی مرۆڤ گەشەو گرنگی پێ بدەن.

 

کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان
به‌روار:  07/03/2017
279   جار خوێندراوه‌ته‌وه
  بابه‌تی زیاتر ...
ژمارەیەک لەو کەسانە دۆزراونەتەوە کە ئیقامەیان نییە و کاری ڕەش دەکەن. پار لۆڤێنباری بەرپرسی بەش لە پۆلیسی سنوور دەڵێت ساڵی پار سەرچاوەکانمان زیادی کرد، ئەمەش وای کرد کە توانیمان درێژه‌ ...
بەپێی هەواڵی گەیشتوو بەکۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان،۲۶۵ کەس لەنوێنەرانی پەڕلەمانی ئەورووپا لەبەیانییەیەکی هاوبەش پێشێلکاری مافی مرۆڤیان لەئێراندا مەحکووم کردوخوازیاری پێکهێنانی کۆمس درێژه‌ ...
کاردۆزگە سیستێمێکی دیگیتاڵیی بە شەش زمان خستۆتە کار بۆئەوەی هەر زوو پەنابەران کار بدۆزنەوە. ئەم خزمەتگوزارییە نوێیە بەناوی (jobskills) لەسەر داوای حكوومەت هێنراوەتە ئارا کە بەو درێژه‌ ...
ئەشکەنجەدان هێشتا بەردەوامە و قوربانییانی ئەشکەنجەش لە زیادبووندان ڕۆژی جیهانیی پاڵپشتیکردنی قوربانییانی ئەشکەنجە ٢٦ی حوزەیران ٢٠١٧ لە یادی ڕۆژی جیهانیی پاڵپشتیکردنی درێژه‌ ...
مرۆڤایەتی: بەپێی هەواڵێک کە بە رێکخراوی مافی مرۆڤی کوردستان- ڕۆژهەڵات گەیشتووە، ماوەی زیاتر لە ٢٠ ڕۆژە، توێژەر و نووسەری کوردی کوردستانی خۆرهەڵات، دوکتور هێرش قادری، لەلایەن ئاسایش درێژه‌ ...
ئاگرین ڕەحمانی، گەنجێکی بە ڕەچەڵەک کوردە و ئەمساڵ خەڵاتی دێنیز پۆپ ئاوردس (Denniz Pop Awards) وەک باشترن دەرهێنەر و ئاوازدانەری ساڵی پێ بەخشرا. ڕەحمانی کەسێکی نوێییە لە بواری ئا درێژه‌ ...
بەداخەوە لە ناکاودا دیارنەماو تەرمەکەی سەر ئاوکەوت. کاکە یـــاد تەمەن شەش ســـاڵـــ لەمەلەوانگەیەکی ناوچەی باکوری ئەڵمانیا خنکاو خێزانەکەی ماوەی ساڵێکە لە غەم و پەژارەو ناخۆشیدا درێژه‌ ...
لە موسل بابی سالح کە دوکاندارەو داعشەکی ڕووسی دەبیتە دراوسێی ، ئەو ڕوسیە عادەتی ئێراقیان هەڵدەگری و هەموو شتەکی لە بابی سالحی بەقەرز دەکڕی وەختەک قەرزه كان زۆر دەبن و داعش درێژه‌ ...
ژمارەی ناوچە بەکێشەکان سەرجەم 61 گەڕەک و گرووپە تاوانکارەکانیش ژمارەیان دەگاتە 200 تۆڕی تاوانکاری. ئەمڕۆ نزیکی کاتژمێڕ 9.30 دان ئیلیاسۆن بەرپرسی دەستگەی سەراسەریی پۆلیس و لیندا درێژه‌ ...
کەناڵی سکای نیوز هەواڵڵیکی بەپەلەی بڵاوکردەوە کە دەڵێ: وەزارەتی دەرەوەی ڕووسیا دەڵێ بەڵگەی بەهێزیان لایە کە ئەبوبەکر بەغدادی لە موسڵ کوژراوە. سەرچاوە هەواڵیە جیهانیەکان ئاماژە دەک درێژه‌ ...
ژماره‌ی بابه‌ت
مافەکان پارێزراوە بۆ مالمۆکورد
میوانی سه‌رهێڵ:   222
کۆی سه‌ردان:   15172079