ڕۆژی «جیهانی ژن» ڕۆژی پیرۆزبایی کردن لەژنان نییە!
مالمۆکورد

بەپێی هەواڵی ڕێخراوی نێودەوڵەتی دۆخی ژنان نالەبار وماتەمین، وپێشیلکاری مافی ژنان لەم ساڵانەی دواییدا ڕوویان لەزیادبوون کردووە. هەربۆیە کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان ڕۆژی جیهانی ژنی وەکوو ڕۆژی هۆشداری دان بەنادادپەروەری ونایەکسانی لەجیهان ناوزەد دەکات.

بەپێی ژمێریارییەکانی ڕێخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان یەک لەسێی ژنانی پەڕاوپەڕی جیهان، لەتوندوتیژی بەهۆی پێوەندی نێزیک لەگەڵ پیاو وهەروەها توندوتیژی سێکسی لەبەشێک لەژیانی خۆیان ئەزموو؟ کردووە. تەنیا لە ۷۶ ووڵاتی جیهان، ئەو یاسایانەی تاوان وئەشکەنجە وئازاری تاکەکان بەهۆی سۆزداری وڕاکێشانی جنسی یان ڕەگەزی لە پرۆگرام وڕۆژەفی کاریاندا بوونی هەیە.

تەنیا ۲۳٪ لەنوێنەرانی پەڕلەمانەکانی جیهان ژنن. ۱۰۰ ووڵات یاساگەلێکیان گەڵاڵە کردووە کەئاستەنگی ئیش وکار بۆژنان دەڕەخسێنن. لە ۱۸ ووڵات، پیاوان مافی ئەوەیان هەیە ڕێگری لەو ژنانە بکەن کە گرێدراویەکیان لەگەڵیان هەیە کەخاوەنی ئیشێک بن. بەملوێنان کەس لەژنان وکچان، لەمافی چارەنووسی خۆ وهەروەها کۆنتڕۆڵی ژیان خۆیان بێبەشن.

۵۰٪لەو ژنانەی کوژراون، بەدەستی هاوژینی هەنووکەیی یان پێشووی خۆیان دەکوژرێن. بۆژنانی ۱۵ بۆ٤٤ ساڵ تەمەن، توندوتیژی هۆکارێکی گشتی وحاشاهەڵنەگری مردن و پەککەوتن و ئیفلیج بوونە. پترلە ۸۰٪قوربان قاچاخی مرۆڤەکان، تەنیا ژنانن.

هەنووکە پترلە ۱۳۰ ملوێن کچ وژن لەهەندێ لە ووڵاتان کەمئەندامی جنسی (بەهۆی خەتەنە) دێنە هەژمار. هەموو ساڵێک کوشتن، دەسدرێژی یان بەکۆیلەگرتنی هەزاران ژن، تەنیا بەهۆی ئەوەی کە ژنن جێبەجێ دەکرێت.

بەپێی ڕاپۆرتی ڕێخراوی نێودەوڵەتی شوێنگەی کۆماری ئیسلامی ئێران لەڕوانگەی هەڵاوردنی دژ بەژنان، لەکۆی ۱۳۶ ووڵات، پێگەی ۱۳۰ یەمی هەیە.

یاساو ڕێسای مافەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران بەزۆری لەسەر هەڵاواردنی ڕەگەزی بنیات نراوە وبەرژەوەندی ژنان کە نیوەی حەشیمەتی مرۆیی پێک دێنن، خستۆتە بن دەسەڵات وئۆتۆریتەی پیاوانەوە وکێشە وگرفتی بەرچاوی وەکوو هاوسەرگیری زۆرەملێ، خۆسوتاندنگەلێک کە بەهۆی توندوتیژی دژ بەژنان دێنە ئاراوە، کوشتنی ژنان وخۆکوژی ئەو کچانەی کەدەسدرێژی کراوەتە سەریان، پێک هێناوە.

هەرلەم هەواڵەدا ئاماژەی پێکراوە کە شێوازی خۆسوتاندن بەرچاوترین شیوازی خۆکوژییە لەنێوان ژنانی کورد لەشارەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان.۳۰٪ لەخۆسوتاندنەکان لەپارێزگای ئیلام و ۲۳٪ لەکرماشان، پلەی یەک ودووی لەجوگرافیای سیاسی ئێران بۆخۆی دیاری کردووە.

لەڕۆژهەڵاتی کوردستان بێکاری زۆرینەی ژنان، وتوندوتیژی بنەماڵەیی، یاساو سیستەمی پیاوسالاری کەلە حکوومەتی ئیسلامییەوە سەرچاوە دەگرێ کەهەوڵ دەدات ژن بکات بە ملکەچ وکۆیلەی پیاو و چەشنی کاڵایەکی سێکسی دەکاری بگرێ بووە بەهۆی هەڵکشانی
ڕێژەی زۆری خۆکوژی ژنان لەکوردستان وئەم خۆکوژیانەیش هیچ چەشنە کاردانەوە ودژکردەوەیەکی لەنێوان بەرپرسانی حکوومەتی کۆماری ئیسلامی ئێران لێنەکەوتۆتەوە وئەمەیش پیشاندەری ئەوەیە کەحکوومەت هیچ بایەخ وگرنگییەک بەژنانی کورد نادات.

هەربۆیە کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان بەپشتبەستن بە جاڕنامەی ڕێخراوی نێودەوڵەتی کەلەساڵی ۱۹٤۵ واژۆ کرا، یەکسانی ژن وپیاوی وەکوو بنەڕەتی ترین بنەچەی مافی مرۆڤ هەژمار کرد وداوای لەکۆمەڵگای جیهانی دەکات کەبەشداری ژنان وەکوو شەرکی هاسانی پیاوان لەدەسڕاگەیشتن بە پەروەردە، ئاشتی، ئەمنییەت وڕێزی تەواو بۆمافی مرۆڤ گەشەو گرنگی پێ بدەن.

 

کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان
به‌روار:  07/03/2017
340   جار خوێندراوه‌ته‌وه
  بابه‌تی زیاتر ...
ڕۆژنیوز ڤیدیۆی گوندەکانی قەڵا و قوم پەڵک-ی دەڤەری گەرمیان بڵاودەکاتەوە، لەکاتێکدا، کە لەلایەن حەشدی شەعبی-یەوە تۆپباران دەکرێن. ئەمڕۆ سێشەممە حەشدی شەعبی گوندەکانی قەڵا، ق درێژه‌ ...
کەسانێک دۆسییەی ساختە بۆ داوای پەنابەری دەفرۆشنە ئەو کەسانەی دەیانەوێت ئیقامە وەربگرن. ئێکۆت (Ekot) بەشی هەواڵەکانی رادیۆی سوید لە بەدواداچوونێکیدا ئەمڕۆ ئاشکرای کرد کە چەندین ک درێژه‌ ...
کاک ....... نەو شیروان باوکی دوین کەتۆ ڕۆیشتیت شەقام وه ستا مافی هەژار لە گۆڕ نرا پەیماننامەی كه م ئه ندام و دايكى ئه نفال کاڵبووە وە و دڕا نووکی قەڵەم درێژه‌ ...
خەڵاتی ڕێزلێنانی کۆچبەرانی کورد بۆ خاتوو مەریەم زەرزا لە هۆڵەندا ئێوارەی ڕۆژی شەممەی ڕێکەوتی 09-12-2017 لەهۆڵی یانەی کوردی "میدیـــا" لە ئەمستردام، بە ئامادەبوونی ژمارەیەکی بەر درێژه‌ ...
خەڵك – بەشی هەواڵ نووسەر و ڕۆمان نووسی ناوداری كورد لە وڵاتی ئەڵمانیا خەڵاتی نیلی زاكس بۆ ساڵی 2017 وەردەگرێت، كە ئەم خەڵاتە دوو ساڵ جارێك دەبەخشرێت بە باشترین نوسەر، كە لەلایەن چ درێژه‌ ...
بەپێی ئامارێک، لە سەرەتای ٢٠١٧وە تا کۆتایی مانگی ١١ی ئەمساڵ، لە خۆرهەڵاتی کوردستان ١٠٥ بەندکراوی کورد لەسێدارەدراون، زیاتر لە هەزار کەسیش بەتۆمەتی جیاواز دەستبەسەرکراون و ٦٩ کەسیش درێژه‌ ...
فێرخوازانی زمانی سویدی بۆ بیانیان (SFI) لە شاری کارلسکرونا لە کاتی ئەنجامدانی تاقیکردنەوە گشتییەکاندا (Nationella prov) فێڵیان کردووە. بەم هۆیەش چەندنین فێرخواز ناچار کراون تاقیکرد درێژه‌ ...
ڕۆژنیوز – دانا عومەر مەراسیمی ڕێزلێنان لە تەرمی پێنج شەهیدی هێرشەکەی شەوی ڕابردووی کامپی شەهید ڕوستەم جودی لە مەخمور، بەبەشداری هەزاران کەس بەڕێوەچوو. سەر لە ئێوارە درێژه‌ ...
ئەمڕۆ دادگایی هاوسەرۆکی هەدەپە سەلاحەدین دەمیرتاش بوو. گەلیک سیاسەتوان لە وڵاتانی جودا بۆ چاوەدێری دۆزەکە لەوێ ئامادە بوون. جگە لە سەرۆکی پارتی چەپ یوناس خیۆستێت، هەروەها سێ پەرلەم درێژه‌ ...
”Di çavê misilmanan de Amineh Kakabaveh islamofob e, ji ber ku ew tim behsa islamê dike. Ew ne bi pirsgirêkan ve, lê bi dîn ve mijûl e.” درێژه‌ ...
ژماره‌ی بابه‌ت
مافەکان پارێزراوە بۆ مالمۆکورد
میوانی سه‌رهێڵ:   119
کۆی سه‌ردان:   16037756