هێشتا چین واز له‌ مار خواردن ناهێنێت

لوقمان غه‌فوور

له‌ماوه‌ی دوو هه‌فته‌ی رابردوودا، پۆلیسی چین داباریوه‌ به‌سه‌ر ماڵان و كۆگا و چێشتخانه‌و شوێنی فرۆشتنی گیانداران و باڵنده‌ كێوییه‌كان و زیاتر له‌ 700 كه‌سیان ده‌ستگیركردووه‌ كه‌ واز له‌ مار خواردن و فرۆشتنی خواردنی گیانله‌به‌ری كێوی ناهێنن كه‌ به‌شێویه‌كی كاتی راگیراوه‌.

"گیانله‌به‌ران له‌پیناو مرۆڤه‌كاندا ده‌ژین و پێویسته‌ بخورێن" ئه‌مه‌ وته‌ی پیاوێكه‌ له‌ شاری وۆوهان –ی كه‌رتی هێبی به‌ رۆژنامه‌ی نیویۆرك تایمز-ی وتووه‌. ئه‌م پیاوه‌ پێیوایه‌ ئه‌و له‌ دوای نه‌خواردنی ماره‌وه‌ كه‌ ماوه‌ی دوو مانگه‌، ده‌روونی تێكچووه‌ و پێویستی به‌ خواردنی ماره‌.

رۆژنامه‌ی هێل-یش له‌ راپۆرتێكدا ئه‌وه‌ی خستۆته‌ڕوو كه‌ 40 هه‌زار جۆری جیاواز له‌ باڵنده‌ و ئاژه‌ڵ و زینده‌وه‌ری ئاوی به‌ر ئه‌و هه‌ڵمه‌تی قه‌ده‌غه‌كردنه‌ كه‌ووتون و راوكردن و فرۆشتن و خواردنیان قه‌ده‌غه‌یه‌ ، به‌ به‌راز و سمۆره‌ و كۆمه‌ڵێك ئاژه‌ڵی تریشه‌وه‌. كه‌ مه‌به‌سته‌كه‌ش كه‌مكردنه‌وه‌ی قوربانی زیاتره‌ به‌هۆی ڤایرۆسی كۆرۆناوه‌.

گله‌یی فرۆشیاران له‌وه‌دایه‌ كه‌ ده‌سه‌ڵاتدارانی چین به‌شێوەی یاسایی رێگه‌ی داوه‌ به‌ هه‌ندێك بازرگان به‌ بیانووی ئه‌وه‌ی مه‌رجی ته‌ندروستیان تێدایه‌، سه‌گ و كه‌ر و ئاسك و تیمساح و هه‌ندێك گۆشتی ئاژه‌ڵی تر بفرۆشن. به‌پێی هه‌واڵێكی رۆیته‌رز ئه‌مه‌ وه‌ك هه‌وڵێك وایه‌ بۆ سه‌رله‌نوێ بوژاندنه‌وه‌ی بازاری هاووڵاتیان و كردنه‌وه‌ی دوكانه‌كان.

ئه‌م هه‌نگاوه‌ش له‌كاتێكدا كه‌ هێشتا ڤایرۆسی كۆرۆناcovid-19 له‌ چین بنبڕ نه‌كراوه‌ و تا ئه‌مڕۆ 19ی فێبریوه‌ری ژماره‌ی تووشبوان به‌ ڤایرۆسه‌كه‌ له‌ جیهان گه‌یشتۆته‌ 74 هه‌زار و 280 كه‌س و ژماره‌ی ئه‌وانه‌ی گیانیان له‌ده‌ستداوه‌ به‌رزبۆته‌وه‌ بۆ 2 هه‌زار و 9 كه‌س.

جۆن جیان بازرگانێكی ئاژه‌ڵه‌ كیوییه‌كانه‌ له‌ ناوچه‌ی مه‌نگۆلیا له‌ چین ده‌ڵێت:"دڵشادم كه‌ ئه‌و قه‌ده‌غه‌كردنه‌ هه‌ڵگیرێت و ده‌ست به‌ فرۆشتنی ئاژه‌ڵه‌كان بكه‌ینه‌وه‌"، ئه‌و بۆ نیویۆرك تایمز وتویه‌تی:"خه‌ڵك حه‌ز به‌ كڕینی ئاژه‌ڵ و زینده‌وه‌ره‌كان ده‌كات و وه‌ك دیاری ده‌یبه‌ن بۆ یه‌كتری".
ئه‌و بازرگانه‌ ده‌ڵێت:"گۆشتێكی زۆری عه‌مباركراوی سه‌گ و تیمساح-م له‌ به‌فرگره‌ی گه‌وره‌دا هه‌یه‌ كه‌ ئه‌مه‌ش ئه‌بێت هه‌مووی به‌ زیان بفرۆشم، چونكه‌ خه‌ڵك زیاتر حه‌ز به‌ گۆشتی فرێشی ئه‌و ئاژه‌ڵانه‌ ده‌كات نه‌ك به‌ستوو".

زانایانی ڤایرۆلۆژی ئاشكرایان كردووه‌ كه‌ ڤایرۆسی كۆرۆنا كه‌ شه‌مشه‌مه‌كوێره‌ هه‌ڵگریه‌تی گوازراوه‌ته‌وه‌ بۆ مرۆڤ له‌رێگه‌ی خواردنی گۆشتی ئاژه‌ڵی به‌نگۆلین-ه‌وه‌ كه‌ ئاژه‌لێكه‌ له‌ پزیشكی میللی چین-یدا به‌گرنگ داده‌نرێت.

چینییه‌كان پێیانوایه‌ ئه‌سته‌نگه‌ حه‌زی ئینسان بۆ خواردن بگۆڕدرێت، چونكه‌ ئه‌وه‌ په‌یوه‌ندی به‌ كه‌ڵچه‌ری خواردنه‌وه‌ هه‌یه‌. وانگ سونگ توێژه‌ری زۆولۆژی (ئاژه‌ڵزانی) له‌ ئه‌كادیمیای زانستی چین ده‌ڵێت:"له‌ تێڕوانینی زۆر كه‌سه‌وه‌، ئاژه‌ڵ له‌ پێناو مرۆڤدا ئه‌ژی زه‌وی به‌شنه‌كراوه‌ له‌نیوان ئاژه‌ڵ و ئینساندا".

ڤایرۆسی كۆرۆنا له‌كۆتایی دیسێمبه‌ری 2019 له‌ نێو بازاڕی فرۆشتنی ئاژه‌ڵ و باڵنده‌ كیوییه‌كانی شاری وۆهان له‌ كه‌رتی هێبی بڵاوبۆوه‌.
به‌روار:  19/02/2020
58   جار خوێندراوه‌ته‌وه
  بابه‌تی زیاتر ...
ژنە هونه‌رمه‌ندێك، دوای ٢٨٨ ڕۆژ ‌مانگرتن لە خواردن گیانیلەده‌ستدا. ئه‌مڕۆ هێلین بۆله‌ك، هونه‌رمه‌ند و ئه‌ندامی گروپی یۆرووم، دوای مانگرتنی بۆ ماوه‌ی ٢٨٨ ڕۆژ له‌ خواردن‌، لە ماڵە درێژه‌ ...
جێێ باسە ئەم هێڵی تەلەفۆنە لە سوید لە ئەمڕۆوە هەموو ڕۆژانی ئاسایی هەفتە، لە نێوان کاتژمێر پێنجی ئێوارە تا نۆی شەو کراوەیە، بۆ بڵاوکردنەوەی زانیارى و ڕێنمایى دروست، یاخود ئامۆژگارى درێژه‌ ...
ساڵانی پەنجا کۆمەڵێک پۆلیس دەچنە گوندی بەحرکە. پۆلیسێکیان تڕێکی لێبەرببوو، کابرایەکیش لەوێ دانیشتووە و ، خۆی بۆ ناگیرێ پێدەکەنێ. ئەوانیش قۆڵبەستیان کرد و گرتیان. کابراش دەرێ: چ درێژه‌ ...
شەش لەو کەسانەی لە سویددا بە کۆرۆنا مردوون کوردن، ئەم زانیارییە لە بەدواداچوونی بەشی کوردیی ڕادیۆی سوید دەرکەوتووە. ئەو کۆمەڵە کوردییانەشی کە لۆکاڵەکانیان داخستووە هەوڵ دەدەن زانیا درێژه‌ ...
هاوکاری ‼ ژمارەیەک کوردی سوید له هەرێمی کوردستان گیریان خواردووە و، پەیوەندیان بەباڵوێزخانەی سویدەوە کردووە لەبەغداد. باڵوێزخانەش ئاگاداری کردوونەتەوه : کە ڕۆژی 2020.4.3 فڕۆک درێژه‌ ...
کابرایەکی کرێچی تەلەفۆنی بۆ خاوەن خانوەکەی کرد ووتبوی: کاکە ببورە خەجاڵەتم دەزانم کرێکەت زۆر دواکەوتوە ،کرێی مانگی دووشم پێ نەداوی ، ئەوە مانگی سێش تەواو بوو. بەخوا خۆت وەزعەک درێژه‌ ...
ئەمە باوکیشمانە. 😛 بێوەژنێک شکات لە کوڕەکەی دەکات لە مەخفەر و دەڵێ: کوڕەکەم زۆر لێم دەدات و دەرم دەکات . ئامر مەخفەر چەند پۆلیسێک لەگەڵ ژنەکە دەنێرێ و، لە ڕێگا ژنەکە پەشیمان درێژه‌ ...
سەردەمی کۆن باب و باپیران هەرکات خێر و خێراتیان کردبێ نەیان هێشتوە ئەم دەست بەو دەست بزانێ لەم چەند ڕۆژەی پێشوو لەسەر وێنەگرتن لەکاتی دابەشکردنی خێر و خێرات و دەستگیرۆیی هەژار و ک درێژه‌ ...
چەندین کۆمپانیای گەورەی ئەمەریکی دەبینن کە فرۆشی کراسیان زیادی کردووە، هاوکات لەگەڵ ئەمەدا فرۆشی پانتۆڵیان کەم بۆتەوە. ئەمەش بە یەکێک لە کاردانەوەکانی کۆرۆنا دەبینن. ⚫ئێستا کە زیا درێژه‌ ...
ڤایرۆسی کۆرۆنا کە کاریگەری لەسەر گشت جیهان دروست کردووە، تا ئێستا لە ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی بەڕێوەبەرایەتی خۆسەری باکور و رۆژهەڵاتی سوریا هیچ حاڵەتێک تۆمار نەکراوە، بەڵام لە ئەگەری درێژه‌ ...
ژماره‌ی بابه‌ت
مافەکان پارێزراوە بۆ مالمۆکورد
میوانی سه‌رهێڵ:   157
کۆی سه‌ردان:   19121883