نەتەوە یەكگرتوەكان: نیوەی زیندانیانی سیاسی ئێران كوردن
جاوید رەحمان، بڕیاردەری نەتەوە یەكگرتوەكان تایبەت بە دۆخی مافەكانی مرۆڤ لە ئێران، لەدوەم راپۆرتیدا لەسەر دۆخی مافەكانی مرۆڤ لە ئێران دەڵێت؛ هەڵمەتی ترس و تۆقاندنی داكۆكیكاران لە مافەكانی مرۆڤ لە ئێران و پێشێلێكردنی مافی نەتەوەكان و كەمینەكان بەردەوامەو لە ساڵی رابردوشدا 253 سزای لەسێدارەدان جێبەجێكراون. دەشڵێت؛ زیندانیانی سیاسی كورد نزیكەی نیوەی كۆی ژمارەی زیندانیانی سیاسی لە ئێران پێكدەهێنن.

 

رێكخراوی نەتەوە یەكگرتوەكان، دوێنێ هەینی، راپۆرتی دوەمی جاوید رەحمان، بڕیاردەری رێكخراوەكەی سەبارەت بە دۆخی مافەكانی مرۆڤ لە ئێران بڵاوكردەوە كە لەسەر بنەمای بڕیارێكی ئەنجومەنی مافەكانی مرۆڤی نەتەوە یەكگرتوەكان ئامادە كراوەو ئاڕاستەی كۆمەڵەی گشتی رێكخراوەكە دەكرێت لە نیویۆرك.


راپۆرتەكە هێمای بۆ ئەوە كردوە كە جاوید رەحمان، جارێكی دیكە داوا لە كۆماری ئیسلامی ئێران دەكات بۆ ئەنجامدانی ئەركەكانی، رێگەی پێ بدرێت سەردانی ئەو وڵاتە بكات.


كۆماری ئیسلامی ئێران لەماوەی 10 ساڵی رابردودا، رێگەی بە هیچ یەك لەو سێ بڕیاردەرە تایبەتەی نەتەوە یەكگرتوەكان نەداوە كە بۆ ئامادەكردنی راپۆرت بۆ رێكخراوەكە هەڵبژێردراون، رێگەی نەداوە بۆ لێكۆڵینەوە لە دۆخی مافەكانی مرۆڤ سەردانی وڵاتەكەی بكەن.


جاوید رەحمان كە بۆ نوسینی راپۆرتەكەی پشتی بە زانیاری و بەڵگەنامەو نوسینەكان لە سەرچاوە جیاجیاكانی وەك رێكخراوە ناحكومییەكان، داكۆكیكارانی مافەكانی مرۆڤ، حكومەتەكان و دەزگاكانی راگەیاندن بەستوە، دەڵێت، هەندێك لە نوێنەرانی كۆماری ئیسلامی ئێرانیش بۆ ئامادەكردنی راپۆرتەكە پەیوەندییان لەگەڵ كراوە.


راپۆرتەكە لەبەشێكیدا ئاماژەی بەوەداوە كە سزاكانی ئەمریكا لەسەر ئێران كاریگەری نەرێنیان لەسەر ژیانی خەڵكی ئێران هەبوە.


هەروەك لە بەشێكی دیكەدا باسی لەوە كردوە كە لەئێران داكۆكیكاران لە مافەكانی مرۆڤ، كەمینەكان، پارێزەران و رۆژنامەنوسان، چالاكوانانی سەندیكا كرێكاریی و بازرگانییەكان و ئەو ژنانەی كە دژبە باڵاپۆشی زۆرەملێن، هێشتا روبەڕوی ترس و تۆقاندن دەبنەوەو دەستگیردەكرێن و سزادەدرێن.


سەبارەت بە پرسی لەسێدارەدانیش لەو وڵاتە، راپۆرتەكە ھێمای بۆ ئەوە كردوە كە لەماوەی ساڵی رابردودا 253 حاڵەتی لەسێدارەدان هەبوە بەڵام وێڕای ئەوەی ئەو ژمارەیە نزمترین رێژەی لەسێدارەدانە لەساڵی 2007ەوە لەئێران لەگەڵ ئەوەش ژمارەكە هێشتا یەكێكە لە بەرزترین ئاستەكانی لەسێدارەدان لە جیهاندا.


هەروەك ئەوەشی خستۆتەڕو كە لە ساڵی 2018دا حەوت كەس لەسێدارەدراون كە لەو كاتەی تاوانەكانیان ئەنجامداوە منداڵ بون و 90 كەسی دیكەی هاوشێوەش روبەڕوی مەترسی لەسێدارەدان بونتەوە.


جەختیشی كردۆتەوە كە لەسێدارەدانی ئەو جۆرە كەسانە كە لەكاتی ئەنجامدانی تاوانەكانیاندا منداڵ بون، بەتەواوی قەدەغەیەو ئێران دەبێت دەستبەجێ دەستبەرداری جێبەجێكردنی ئەو جۆرە سزایە بێت.


جاوید نیگەرانی خۆی دەربڕیوە لەوەی كە لە ئێران 80 جۆر تاوان، سزاكەی لەسێدارەدانە كە بەقسەی ئەو بەشێك لەو تاوانانە تاوانی ئاسایین بەپێی پەیماننامە نێودەوڵەتییەكان.


بۆ نمونە جاوید رەحمان لە باسكردنی گوشارو پێشێلی مافەكانی كەمە نەتەوەو ئایینییەكان لەئێران ئاماژەی بەوەداوە كە تەنانەت بۆ ئەو كەمە ئایینانەی كە بەڕەسمی لە ئێران ناسێنراون مادەیەكی یاسایی نییە رێگە بدات كەسێكی موسڵمان بچێتە سەر ئایینەكەیان و بەوەش ئەو مەسیحیانە كە پێشتر موسڵمان بون، مەترسی ئەوەیان لەسەرە تۆمەتبار بكرێن بە "مورتەد" كە سزای ئەوەش لە كۆماری ئیسلامی ئێران، لەسێدارەدانە.  


راپۆرتەكە ئاماژەی بە پێشێلكاریی و جیاكارییەكانی ئێران سەبارەت بە ئایینی بەهاییەكان، مەزهەبەكانی وەك ئەهیلی سوننەو ئەهلی هەق داوە.


لەبەشێكی دیكەشدا راپۆرتەكەی جاوید، هێمای بۆ پێشێلكارییەكان بەرامبەر نەتەوەكانی دیكەی ئێران لەوانە كورد، ئازەری و بلوچی داوە.


سەبارەت بە كوردەكانی ئەوەی خستۆتەڕو كە لە پارێزگا كوردنشیینەكانی ئێران لەوانە ورمێ، كوردستان، كرماشان، خزمەتگوزاری و بەرەوپێشچون نییەو رێژەیەكی گەورەی بێكاری لەو ناوچە كوردنشینانە هەیە.


هەروەها ئەوەشی خستۆتەڕو، كوردەكانی ئێران كە ژمارەیان لەنێوان 8 بۆ 10 ملیۆندایە، رێگەیان پێ نادرێت پۆستی باڵا وەربگرن و زمانی كوردیش لە خوێندنەگان بەڕەسمی ناخوێنرێت و تەنها لەلایەن گروپە ناحكومییەكانەوە دەوترێتەوە.


راپۆرتەكەی جاوید ئاشكرایكردوە كە نزیكەی نیوەی كۆی گشتی زیندانیانی یاسی لە ئێران كوردن كە سزای لەسێدارەدانیان بۆ دەرچوە یاخود بۆیان دەردەچێت.


ئاوێنە

به‌روار:  18/08/2019
177   جار خوێندراوه‌ته‌وه
  بابه‌تی زیاتر ...
"١٤٧ی دیکەش برینداربوون" هەنگاو: تا ئێستا ٢٦ خۆپێشاندەر لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان شەهیدبوون ڕێکخراوی هەنگاو بۆ مافەکانی مرۆڤ بڵاویکردەوە، بەهۆی خۆپیشاندان و ناڕەزایەتییەکانی ڕۆژهەڵ درێژه‌ ...
A- رووداو-هەولێر مێژوونووسی كورد د. كەمال مەزهەر، كە ئێستا نەخۆشە ‌و بۆ چارەسەر لە دەرەوەی وڵاتە، بە گوتەی مەلا بەختیار، باری دارایی زۆر خراپە و داوا لە حكومەتی هەرێمی كوردستا درێژه‌ ...
رۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئه‌مه‌ریكا داوای ئاماده‌كاری بۆ رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی ئێران له‌ وڵاتانی كه‌نداو ده‌كات هۆشیار بەنانی |6 كاتژمێر لەمەوپێش | 1307 Share share ئه‌مه‌ریكا دا درێژه‌ ...
سەرۆکی تورکی رەجەب تەیب ئەردوگان بۆ یەکلاکردنەوەی ناکۆکیەکانی لە گەڵ وڵاتە یەکگرتووەکان لە رۆژی چوارشەممە سەردانی کۆشکی سپی کرد و لەگەڵ سەرۆک ترامپ و هەندێ لە ئەندامانی کۆنگریس کۆ درێژه‌ ...
شارپرێس: وێڕای پێشوازیكردنە گەرموگوڕەكەی كۆشكی سپی، كەچی گفتوگۆ دوور و درێژەكانی نێوان هەردوو سەرۆكی ئەمریكا و توركیا بۆ چارەسەركردنی ناكۆكییە سەرەكییەكانیان، بەتایبەتیش مامەڵەی س درێژه‌ ...
سیناتۆر لێندسی گراهام لە میانەی کۆبونەوەکەی ڕۆژی چوارشەممەی کۆشکی سپی لەگەڵ سەرۆکی تورکیا ڕەخنەی توندی لە ئەردۆغان گرت لەسەر هێرشی تورکیا بۆ سەر رۆژئاوای کوردستان. کەناڵی فۆکس درێژه‌ ...
هاوسەرەکەی مینا یەکێک بووە لەو ٥٠٠٠ هەزار کەسە سیاییەی ساڵی ١٩٨٨ بە فتوایی ڕێبەری ئەو کاتەی ئێران ئایەتۆڵا خومەینی لە سێدارەدراوە. مینا کە ژنێکی کوردی دانیشتووی سوید ئێستا خوازی درێژه‌ ...
چیرۆكی پشت وێنەكەی لینزی گرام‌و ئەردۆغان ئاشكرابوو لەكۆبوونەوەی نێوان رەجەب تەیب ئەردۆغانی سەرۆك كۆماری توركیاو دۆناڵد ترامپی سەرۆكی ئەمریكا لەكۆشكی سپی، پێنج سیناتۆری ئەمریكی بەش درێژه‌ ...
پیاوێکی تەمەن ٥٨ ساڵەی ئێرانی بەگومانی ئەوەی دەستی باڵای لە کوشتاری هەزاران زیندانیی سیاسیی ساڵی ١٩٨٨ لە ئێراندا هەبووە ٩ی ئەم مانگە پۆلیسی سویدیی دەستگیری کردووە. ئەو پیاوە تۆم درێژه‌ ...
هێزەکانی ئەمریکا ٢ بارەگای نوێیان لە شاری قامیشلۆ لە ناوچەی تربەسپییە دامەزراند. بەپێی هەواڵێکی ئاژانسی هاوار، ئەمڕۆ کاروانێکی هێزەکانی ئەمریکا کەلە ٢٠ بارهەڵگر و کەلوپەلی سەربا درێژه‌ ...
ژماره‌ی بابه‌ت
مافەکان پارێزراوە بۆ مالمۆکورد
میوانی سه‌رهێڵ:   86
کۆی سه‌ردان:   18455686