نەتەوە یەكگرتوەكان: نیوەی زیندانیانی سیاسی ئێران كوردن
جاوید رەحمان، بڕیاردەری نەتەوە یەكگرتوەكان تایبەت بە دۆخی مافەكانی مرۆڤ لە ئێران، لەدوەم راپۆرتیدا لەسەر دۆخی مافەكانی مرۆڤ لە ئێران دەڵێت؛ هەڵمەتی ترس و تۆقاندنی داكۆكیكاران لە مافەكانی مرۆڤ لە ئێران و پێشێلێكردنی مافی نەتەوەكان و كەمینەكان بەردەوامەو لە ساڵی رابردوشدا 253 سزای لەسێدارەدان جێبەجێكراون. دەشڵێت؛ زیندانیانی سیاسی كورد نزیكەی نیوەی كۆی ژمارەی زیندانیانی سیاسی لە ئێران پێكدەهێنن.

 

رێكخراوی نەتەوە یەكگرتوەكان، دوێنێ هەینی، راپۆرتی دوەمی جاوید رەحمان، بڕیاردەری رێكخراوەكەی سەبارەت بە دۆخی مافەكانی مرۆڤ لە ئێران بڵاوكردەوە كە لەسەر بنەمای بڕیارێكی ئەنجومەنی مافەكانی مرۆڤی نەتەوە یەكگرتوەكان ئامادە كراوەو ئاڕاستەی كۆمەڵەی گشتی رێكخراوەكە دەكرێت لە نیویۆرك.


راپۆرتەكە هێمای بۆ ئەوە كردوە كە جاوید رەحمان، جارێكی دیكە داوا لە كۆماری ئیسلامی ئێران دەكات بۆ ئەنجامدانی ئەركەكانی، رێگەی پێ بدرێت سەردانی ئەو وڵاتە بكات.


كۆماری ئیسلامی ئێران لەماوەی 10 ساڵی رابردودا، رێگەی بە هیچ یەك لەو سێ بڕیاردەرە تایبەتەی نەتەوە یەكگرتوەكان نەداوە كە بۆ ئامادەكردنی راپۆرت بۆ رێكخراوەكە هەڵبژێردراون، رێگەی نەداوە بۆ لێكۆڵینەوە لە دۆخی مافەكانی مرۆڤ سەردانی وڵاتەكەی بكەن.


جاوید رەحمان كە بۆ نوسینی راپۆرتەكەی پشتی بە زانیاری و بەڵگەنامەو نوسینەكان لە سەرچاوە جیاجیاكانی وەك رێكخراوە ناحكومییەكان، داكۆكیكارانی مافەكانی مرۆڤ، حكومەتەكان و دەزگاكانی راگەیاندن بەستوە، دەڵێت، هەندێك لە نوێنەرانی كۆماری ئیسلامی ئێرانیش بۆ ئامادەكردنی راپۆرتەكە پەیوەندییان لەگەڵ كراوە.


راپۆرتەكە لەبەشێكیدا ئاماژەی بەوەداوە كە سزاكانی ئەمریكا لەسەر ئێران كاریگەری نەرێنیان لەسەر ژیانی خەڵكی ئێران هەبوە.


هەروەك لە بەشێكی دیكەدا باسی لەوە كردوە كە لەئێران داكۆكیكاران لە مافەكانی مرۆڤ، كەمینەكان، پارێزەران و رۆژنامەنوسان، چالاكوانانی سەندیكا كرێكاریی و بازرگانییەكان و ئەو ژنانەی كە دژبە باڵاپۆشی زۆرەملێن، هێشتا روبەڕوی ترس و تۆقاندن دەبنەوەو دەستگیردەكرێن و سزادەدرێن.


سەبارەت بە پرسی لەسێدارەدانیش لەو وڵاتە، راپۆرتەكە ھێمای بۆ ئەوە كردوە كە لەماوەی ساڵی رابردودا 253 حاڵەتی لەسێدارەدان هەبوە بەڵام وێڕای ئەوەی ئەو ژمارەیە نزمترین رێژەی لەسێدارەدانە لەساڵی 2007ەوە لەئێران لەگەڵ ئەوەش ژمارەكە هێشتا یەكێكە لە بەرزترین ئاستەكانی لەسێدارەدان لە جیهاندا.


هەروەك ئەوەشی خستۆتەڕو كە لە ساڵی 2018دا حەوت كەس لەسێدارەدراون كە لەو كاتەی تاوانەكانیان ئەنجامداوە منداڵ بون و 90 كەسی دیكەی هاوشێوەش روبەڕوی مەترسی لەسێدارەدان بونتەوە.


جەختیشی كردۆتەوە كە لەسێدارەدانی ئەو جۆرە كەسانە كە لەكاتی ئەنجامدانی تاوانەكانیاندا منداڵ بون، بەتەواوی قەدەغەیەو ئێران دەبێت دەستبەجێ دەستبەرداری جێبەجێكردنی ئەو جۆرە سزایە بێت.


جاوید نیگەرانی خۆی دەربڕیوە لەوەی كە لە ئێران 80 جۆر تاوان، سزاكەی لەسێدارەدانە كە بەقسەی ئەو بەشێك لەو تاوانانە تاوانی ئاسایین بەپێی پەیماننامە نێودەوڵەتییەكان.


بۆ نمونە جاوید رەحمان لە باسكردنی گوشارو پێشێلی مافەكانی كەمە نەتەوەو ئایینییەكان لەئێران ئاماژەی بەوەداوە كە تەنانەت بۆ ئەو كەمە ئایینانەی كە بەڕەسمی لە ئێران ناسێنراون مادەیەكی یاسایی نییە رێگە بدات كەسێكی موسڵمان بچێتە سەر ئایینەكەیان و بەوەش ئەو مەسیحیانە كە پێشتر موسڵمان بون، مەترسی ئەوەیان لەسەرە تۆمەتبار بكرێن بە "مورتەد" كە سزای ئەوەش لە كۆماری ئیسلامی ئێران، لەسێدارەدانە.  


راپۆرتەكە ئاماژەی بە پێشێلكاریی و جیاكارییەكانی ئێران سەبارەت بە ئایینی بەهاییەكان، مەزهەبەكانی وەك ئەهیلی سوننەو ئەهلی هەق داوە.


لەبەشێكی دیكەشدا راپۆرتەكەی جاوید، هێمای بۆ پێشێلكارییەكان بەرامبەر نەتەوەكانی دیكەی ئێران لەوانە كورد، ئازەری و بلوچی داوە.


سەبارەت بە كوردەكانی ئەوەی خستۆتەڕو كە لە پارێزگا كوردنشیینەكانی ئێران لەوانە ورمێ، كوردستان، كرماشان، خزمەتگوزاری و بەرەوپێشچون نییەو رێژەیەكی گەورەی بێكاری لەو ناوچە كوردنشینانە هەیە.


هەروەها ئەوەشی خستۆتەڕو، كوردەكانی ئێران كە ژمارەیان لەنێوان 8 بۆ 10 ملیۆندایە، رێگەیان پێ نادرێت پۆستی باڵا وەربگرن و زمانی كوردیش لە خوێندنەگان بەڕەسمی ناخوێنرێت و تەنها لەلایەن گروپە ناحكومییەكانەوە دەوترێتەوە.


راپۆرتەكەی جاوید ئاشكرایكردوە كە نزیكەی نیوەی كۆی گشتی زیندانیانی یاسی لە ئێران كوردن كە سزای لەسێدارەدانیان بۆ دەرچوە یاخود بۆیان دەردەچێت.


ئاوێنە

به‌روار:  18/08/2019
217   جار خوێندراوه‌ته‌وه
  بابه‌تی زیاتر ...
(سبەی): بەرپرسی سیاسەتی دەرەوەی یەکێتی ئەوروپا رایدەگەیەنێت؛ وەزیرانی دەرەوەی یەکێتییەکە لیستی سزاکانی سەر تورکیایان ئامادەکردوە کە ژمارەیەک بەرپرس و لایەنی ئەو وڵاتە لەخۆ دەگرێت. درێژه‌ ...
لە یەک حەفتەی ڕابردوو دا شەپۆلێکی نوێی تاوانکاری لە ستۆکهۆڵم دەستی پێ کردووە و تا ئیستا دوو کەس لە دوو شوێنی جیاواز کووژراون. لە ماوەی دوو ڕۆژی پشووی ئەم حەفتەیە دا دوو کەس لە گ درێژه‌ ...
نه‌خۆشخانه‌یه‌ك له‌ده‌ره‌وه‌ نمایه‌كی جوان و له‌شوێنێكی گونجاو دروستكراوه‌، كه‌ به‌وردی له‌ناوه‌وه‌ سه‌رنجی ئه‌ده‌یت له‌نه‌خۆشخانه‌كانی ئه‌وروپاو وڵاتانی دراوسێ زیاتر گرنگی پێدرا درێژه‌ ...
هەواڵی شەهیدبوونی شەڕڤانێكی یەپەگە كە خەڵكی سەیدسادقە راگەیاندرا ئەمڕۆ هەواڵی شەڕڤانێكی هێزەكانی یەكینەكانی پاراستنی گەل (یەپەگە)، بەناوی نێچیرڤان بابا تاهیر بابەعەلی ناسراو بە درێژه‌ ...
سەربازە سویدییەکانی جێگیر کراو لە عێراق دەڵێن کە پێش هێرشە مووشەکییەکی ئێران بۆ سەر بنکەکانی ئەمریکا ئاگاداری هێرشەکە بوون و خۆیان پاراستووە. گروپێک لەو سەربازە سویدیانەی کە لە درێژه‌ ...
کاندید و هین 😛 کابرایەکی ناسیاومان خۆی بەربژێرکردووە لەسەر لیستی یەکێ لەم حیزبانە . دوێنێ شەو لە دەرگا درا چووم کردمەوە ، ھەر کردمەوە ئیتر کارەبا بڕا ھھھ برا گیان شووم ئەوەیە ، درێژه‌ ...
پێش خوله‌کێک دوای ئه‌وی تیمی ڕۆژنامه‌وانی پشتی-نیوز هه‌موو ئاماره‌كانی له‌ لایه‌ن پۆلیسی ده‌ریاوانی یۆنان و نه‌خۆشخانه‌ی ناوچه‌ی پرێڤێزا و پزیشكی دادوه‌ری كۆ كرده‌وه‌، به‌ پێویستم درێژه‌ ...
چوار برادەر یەکێکیان مەسیحیە لە ماڵی هاوڕێیەکیان دەعوەت ئەبن بۆ نانی نیوەڕۆ لە کاتی نان خواردن یەکێیان ترێک لێ ئەیات کەس خۆی ناکات بە ساحێبی پاش نان خواردن کاکی مەسیحی سەیر ئەکات ی درێژه‌ ...
نه‌وا ئه‌ڵمانیا له‌ ساڵی 2019، له‌كاتی دووباره‌ لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ داواكاریی پێدانی مافی په‌نابه‌ری، ته‌نها 3.3%ی داواكارییه‌كانی ره‌تكردۆته‌وه‌ و داواكارییه‌كانی دیكه‌ی قبوڵكردووه‌ درێژه‌ ...
خەندان- ڕێکخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتی ئەمنێستی رایدەگەیەنێت، بەڵگەی حاشا‌هەڵنەگری لەبەردەستە کە دەریدەخات هێزە ئەمنیەکانی ئێران بەشوازی زۆر توند و نایاسای مامەڵە لەگەڵ خۆپیشاندەر درێژه‌ ...
ژماره‌ی بابه‌ت
مافەکان پارێزراوە بۆ مالمۆکورد
میوانی سه‌رهێڵ:   99
کۆی سه‌ردان:   18697993