ساڵوەگەڕی ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی باشوری كوردستان

خەڵك- بەشی هەواڵ

ساڵێك لەمەوبەر لە 25ی ئەیلوولی 2017دا باشوری كوردستان ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی ساز كرد پێچەوانەی خواستە نێودەوڵەتی و هەرێمی و عێراقی و نێوخۆییەكان بۆ دواخستنی، بەڵام دواجار لە ژێر فشارەكاندا ئەنجامی ڕیفراندۆم هەڵپەسێردرا و زۆرتر لە نیوەی خاكی باشوری كوردستانیش لەلایەن هێزە عێراقییەكانەوە داگیركرا.

لە رۆژی 7ی حوزەیرانی 2017 لە كۆبوونەوەی بەشێك لە لایەنە سیاسییەكان و مەسعود بارزانی سەرۆكی پێشووی هەرێمی كوردستاندا بڕیاری سازكردنی ڕیفراندۆم لە 25ی ئەیلولی ئەو ساڵەدا درا.
لەگەڵ نزیكبوونەوە لە ڕۆژی سازكردنی ریفراندۆم تا دەهات دەنگی ناڕەزایەتی نێوخۆیی لە دژی بەڕێوەچوونی ڕیفراندۆم فراوانتر دەبوون و بەرەیەك بە ناوی جوڵانەوەی نەخێر لە ئێستادا خۆی ڕاگەیاند.

هاوكات حزبەكانی وەك بزوتنەوەی گۆڕان و كۆمەڵی ئیسلامی دژایەتی خۆیان بۆ وادەی سازكردنی ڕیفراندۆم ڕاگەیاند و، پێیانوا بوو كاتەكەی نەگونجاوە.

دەنگی ناڕەزایەتی گەیشتە نێوخۆی یەكێتی نیشتمانی كوردستان كە هاوپەیمانی سەرەكی پارتی دیموكراتی كوردستان بوو لە سازكردنی ریفراندۆم لەگەڵ یەكگرتووی ئیسلامی و حزبە بچوكەكان و چەندین بەیاننامە لە هەندێك لایەنی نێو یەكێتییەوە بڵاوكرانەوە و دژایەتی خۆیان بۆ سازكردنی ڕیفراندۆم ڕاگەیاند بەتایبەت لە پارێزگای كەركوك و ناوچە دابڕێندراوەكان.

جیا لە فشارە نێوخۆییەكان، فشارە عێراقی و هەرێمییەكانیش لەلایەن بەغدا و تاران و ئەنقەرەوە زۆر توند بوون و هەڕەشەی كاردانەوەی بەهێزیان لە دژی هەرێم دەكرد، بەڵام دەسەڵاتدارانی هەرێم خۆیان بە بەهێز دەزانی و گرتنەبەری ڕێوشوێنی توندیان لەلایەن وڵاتانی هەرێمی و بەغداوە بە دوور دەزانی، چاوەڕێشیان نەدەكرد بە ئاسانی وڵاتانی خۆرئاوایی پشتیان بەربدەن.

نەتەوە یەكگرتووەكان و ئەمریكا و وڵاتانی ئەوروپاییش هاتنە سەر خەت و بە چەندین شێوازی جیاواز داوای ڕاگرتنی ڕیفراندۆمیان كرد و ژمارەیەك بەڵینیشیان بە كورد دا.

ڕێكس تێلەرسن وەزیری پێشووی دەرەوەی وڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا نامەیەكی ئاڕاستەی دەسەڵاتدارانی هەرێم كرد و تێیدا كۆمەڵێك بەڵێنی بە كورد دا لە حاڵی ڕاگرتنی بەڕێوەچوونی ڕیفراندۆم، بەڵام نامەكە ڕەتكرایەوە.

دەسەڵاتدارانی هەرێمی كوردستان سووربوون لە سازكردنی ڕیفراندۆم و سەرجەم فشارەكانیان ڕەتكردەوە و گوێیان پێنەدان، لە 25ی ئەیلول ڕیفراندۆم سازكرا.
بەپێی ئەنجامەكانی كۆمسیۆنی هەڵبژاردن و ڕاپرسی هەرێم 92%ی هاووڵاتیان دەنگیان بە بەڵێ بۆ سەربەخۆیی دا، هەرچەند هەندێك گومان لەسەر پرۆسەكە و ئەنجامەكەی هەبوون.

چەند رۆژێك دوای ڕیفراندۆم و دەستپێكردنی فشارەكانی عێراقی و هەرێمی بۆ سەر باشوری كوردستان ‌و بێدەنگی كۆمەڵگای نێودەوڵەتی لەئاست فشارەكانی بەغدا و دەرودراوسێ، مەسعود بارزانی سەرۆكی پێشووی هەرێمی كوردستان داوای لە حەیدەر عەبادی سەرۆك وەزیرانی عێراق كرد كە دەرگای گفتووگۆ دانەخات.

لە ڕۆژی ڕیفراندۆمیشدا نێچیرڤان بارزانی سەرۆك وەزیرانی هەرێمی كوردستان ڕایگەیاند، ڕیفراندۆم بە واتای ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی نایەت و ئەو ئاڵای عێراقەی لە تەنیشتییەوە داندراوە، دوای 25ی ئەیلول لە 26ی ئەیلولیش لە جێی خۆی دەمێنێتەوە.
لە 16ی ئۆكتۆبەری 2017 هێزە عێراقییەكان دوای وەڵامنەدانەوەی دەسەڵاتدارانی هەرێم بە خواستەكانی بەغدا بۆ هەڵوەشاندنەوەی ئەنجامەكانی ڕیفراندۆم، هێرشی بەرفراوانیان بۆ سەر كەركوك و ناوچە دابڕێندراوەكان دەستپێكرد.

دوای كشانەوەی هێزەكانی پێشمەرگەی یەكێتی و پارتی لە ماوەی چەند ڕۆژێكدا هێزە عێراقییەكان كەركوك، خورماتوو، خانەقین، جەلەولا، سەعدیە، پردێ، مەخمور، گوێر، شەنگال و زۆرینەی ناوچەكانی دیكەیان كۆنتڕۆڵكردەوە و دەسەڵاتی كوردی گەڕێندراوە بۆ سنوورەكانی پێش 2003.

یەكێتی و پارتی تاكو ئێستا یەكدی بە “خیانەت” و هەڵهاتن لەبەرەكانی جەنگ و شەڕنەكردن لەگەڵ هێزە عێراقییەكان تۆمەتبار دەكەن و ئەوە بووەتە بابەتێكی سەرەكی بانگەشەی هەڵبژاردنەكانی پەرلەمانی كوردستان كە بڕیارە هەفتەی ئایندە سازبكرێت.
هاوكات لەلایەن دەسەڵاتدارانی بەغداوە پێچەوانەوەی چاوەڕوانییەكانی دەسەڵاتدارانی هەرێم، فڕۆكەخانەكانی هەرێم داخران و كۆمەڵێك سزای دیكەی توند سەپێندران بەسەر هەرێمدا.

ئێران ‌و توركیاش دەروازە سنورییەكانیان داخست و گەشتەكانیان بۆ فڕۆكەخانەكان ڕاگرت، كە تا ئێستا گەمارۆی توركیا بۆ سەر فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی هەڵنەگیراوە و دوێنێ بۆ ماوەی 3 مانگی دیكە درێژكرایەوە.

هاوكات لەگەڵ ئەو ڕووداوانەدا لە 29ی ئۆكتۆبەری 2017 مەسعود بارزانی سەرۆكی پێشووی هەرێم دەستی لەكاركێشایەوە و دەسەڵاتەكانی دایە پەرلەمان و حكومەت.

هاوكات تەمەنی پەرلەمان و حكومەتی هەرێمیش درێژكرایەوە بۆ ماوەی ساڵێك و هەڵبژاردنی پەرلەمان كە بڕیاربوو لە 1ی تشرینی یەكەم سازبكرێت، دواخرا.

لە بەردەوامی فشارەكان و ڕەتكردنەوەی داواكاری دەسەڵاتدارانی هەرێم بۆ گفتووگۆ لەگەڵ بەغدا، هەرێم ناچاربوو مەرجە قورسەكەی بەغدا بەلایەنی كەمەوە جێبەجێبكات، ئەویش هەڵپەساردنی ئەنجامی ڕیفراندۆم بوو، كە داوای هەڵوەشاندنەوەی دەكرد.

ئێستا دوای ساڵێك لە سازكردنی ڕیفراندۆم، وەك دەستكەوتێكی نەتەوەیی گەلی كورد لە چوار پارچەی كوردستان و جیهاندا خوێندنەوەی بۆ دەكرێت، كە جێگای شانازیی هەموو كوردە لەسەرانسەری جیهاندا، بەوەی بۆ یەكەم جار لە پرۆسەیەكی فەڕمی ئاشكرادا كورد بە گوێی جیهانیدا دادا كە سەربەخۆیی دەوێت.
بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا لە ڕووی واقیعییەوە خەسارێكی زۆری لە باشوری كوردستاندا بەوەی نێوەزۆرتری خاكی باشور لە دەستدرا و لە ڕووی ئابوریشەوە خەسارێكی گەورەی هەبوو جیا لە كاریگەری لەسەر پەیوەندییە هەرێمی و نێودەوڵەتییەكان لەگەڵ هەرێمی كوردستان.

ئێستاش جگە لە پرۆسەیەكی ڕابردوو ڕیفراندۆم لەسەر ئەرزی واقیع لە گۆڕێدا نییە، حزبە دەسەڵاتدارەكانی هەرێمیش كە ڕیفراندۆمیان سازكرد هەموویان ڕوویان لە بەغدا كردووە و چاویان لە وەرگرتنی زۆرترین پۆستەكانی بەغدایە.
لە نێوان یەكێتی نیشتمانی كوردستان و پارتی دیموكراتی كوردستاندا ململانێیەكی سەخت هەیە بۆ وەرگرتنی پۆستی سەرۆك كۆمار.
به‌روار:  25/09/2018
72   جار خوێندراوه‌ته‌وه
  بابه‌تی زیاتر ...
سەرۆکی پەرلەمان ئاندرێیاس نۆرلێن لە کۆنفرانسێکی چاپەمەنیدا ئەم بەیانییە وتی پێشنیاری من ئەوەیە پەرلەمان ڕۆژی هەینی دەنگ بۆ پۆستی سەرۆکوەزیران بدات. کاندیدی ئەم جارەش بۆ ئەم پۆ درێژه‌ ...
بەپێی ئامارێکی فیدراسیۆنی سەراسەریی پەنابەرانی عێراقی، لە ماوەی چوار ساڵدا، ٥٥٥ هەزار و ٧٣٥ هاوڵاتی عێراقی کۆچی نایاسایان کردووە و ٢٧٤ کەسیش لە ڕێگای کۆچبەرییدا گیانیان لەدەستداوە. درێژه‌ ...
به‌شێك له‌و په‌نابه‌رانه‌ به‌ڕه‌گه‌ز كوردن به‌هۆی‌ خراپی‌ گوزه‌رانیان، زیاتر له‌ هه‌زار په‌ناخوازی‌ دوورگه‌كان سكالاَ تۆمار ده‌كه‌ن ماڵپه‌ری‌ هه‌واڵی‌ گاردیان بلاَویكرده‌وه‌ دو درێژه‌ ...
🌷پـێـشـکـەش بــەهـــەمــوتــان هــاوڕێــیــان🌷 (((=ئــــامـــێـــزی دڵــــبــــەر=))) مەکەن مەنـعـم خەڵکـیـنـە عـاشقی دڵـبەرم ئـەمشەو نـاوگـوڵـزاری ئ درێژه‌ ...
ە ئۆسلۆی پایتەختی نەرویج و لە مەراسیمێکدا، هەریەك لە نادیە مورادی رزگاربووی دەستی داعش و دێنیس موکوێگی پزیشکی کۆنگۆیی، خەڵاتی نۆبڵی ئاشتییان بۆ ساڵی ٢٠١٨ وەرگرت. لە میانی بەرێوە درێژه‌ ...
(ماجید.م) تەمەن 24 ساڵ، تا ئێستا زیاتر لە 4000 دۆلاری داوە بە سارا بۆ ئەوەی وێنە و ڤیدیۆكانی بڵاونەكاتەوە و ئابڕووی نەبات. ماجید كە كاسبكارە و شەوانە لەگەڵ هاوڕێكانی چووەتە كافتر درێژه‌ ...
سەرۆکی پارتی سێنتێر ئانی لیۆڤ ڕایگەیاند کە ناتوانن لەگەڵ سوسیالدیموکراتەکان حکومەت پێک بهێنن. دوای ٥ ڕۆژی چڕ و پڕ لە کۆبوونەوە لە نێوان پارتەکانی سوسیالدیموکرات، ژینگە، لیبێراڵ درێژه‌ ...
سبەی.. ھەولێر فیستیڤاڵی کۆچبەران ساز دەکات - شاخەوان مستەفا: بەرھەمە کوردییەکان ئاوێتەی فیلمە جیھانیەکان دەکەین بڕیارە سبەی، کاتژمێر 6:30 خوولەکی ئێوارە، لە ھۆڵی ڕ درێژه‌ ...
بكوژی “رەحیمى زەبیحی” دەستگیر دەكرێت FacebookFacebook MessengerViberWhatsAppTwitterEmailSMS بكوژی “رەحیم زەبیحی” دەستگیر دەكرێت، لەمبارەیەوە جێگری بەشی كۆمەڵایەتی پۆلیسی سنە، درێژه‌ ...
لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا نادیە موراد کچە کوردی ئێزیدی و براوەی خەڵاتی ئاشتی نۆبێل لە ئۆسلۆی پایتەختی نەرویج باسی لە گرنگی خاڵاتەکە کرد. نادیە موراد ئەمڕۆ لە کۆنگرە ڕۆژنامەو درێژه‌ ...
ژماره‌ی بابه‌ت
مافەکان پارێزراوە بۆ مالمۆکورد
میوانی سه‌رهێڵ:   64
کۆی سه‌ردان:   17456878